VIROZE UVEK PRETE RASADNIČKOJ PROIZVODNJI

Inficirana biljka paprike virusom

Korov domaćin virusa

Lisne vaši

Lepljive žute i plave ploče za vaši i tripsa

VIROZE UVEK PRETE RASADNIČKOJ PROIZVODNJI

Za svaku proizvodnju iz rasada je najvažnije da se proizvede kvalitetan i zdrav rasad.

Na biljkama rasada u povrtarskoj proizvodnji  često se uočavaju simptomi virozne prirode koji značajno smanjuju kvalitet plodovai prinos.

Izvori primarnih infekcija viroznih obolenja na rasadu jeste zaraženo seme, biljni ostaci, vaši, trips, korovi…

Viroze su kompleksne bolesti jer se infekcija ostvaruje unutar biljke i nakon umnožavanja virusnih čestica virus se širi u biljci, a prisustvo se manifestuje simptomima u vidu mozaičnog šarenila, hloroze, deformacije listova, zaostajanje biljaka u porastu… Biljke ostaju trajno zaražene virusima, a za razliku od bakterija i gljiva virusi se ne mogu suzbijati hemijskim putem.

Često simptomi viroza na inficiranim biljkama se mogu manifestovati tek nakon pikiranja iako je infekcija nastala tokom proizvodnje rasada.

Zato suzbijanje počinje mnogo ranije, pre pojave prvih simptoma.

Preventivne mere su veoma važne:

*Setva deklarisanog semena,

*Gajenje otprnih sorti,

*Uklanjanje zaraženih biljaka i biljnih ostataka,

*Upotreba sterilnog supstrata za setvu

*Uništavanje korovskoh biljaka oko plastenika,

*Higjenske mere pri svim operacijama proizvodnje.

*Postavljanje insekatskih mreža na ulazu u plastenik ili staklenik

*Postavljanje žutih i plavih lepljivih  ploča za lovljenje vaši i tripsa,

U rasadu, gustim sklopom u lejama virusi se lako prenose dodirom biljaka.

DEZINFEKCIJA SEMENA PAPRIKE I PARADAJZA PRE SETVE

Postiže se uništavanje virusa na površini semena.

Seme paprike: 2% rastvor sode (NaOH) u trajanju od 10 minuta

Seme paradajza: potapanjeme semena u 2% rastvor sone kiseline (HCl) 24 časa

Nakon dezinfekcije seme isprati prosušiti i odmah sejati.

SUZBIJANJE ŠTETOČINA KOJE PRENOSE VIRUSE – VAŠI, TRIPS

Najvažnija mera u smanjenju  infekcije virusimaje praćenje i suzbijanje štetočina koje su vektori virusa: lisne vaši i trips.

One prenose viruse sa biljke na biljku, iz jednog povrtarskog zasada u drugi, sa korova na gajeni rasad.

Hemijske mere suzbijanja vektora virusa podrazumevaju primenu insekticida.

TRIPS

Jedan ciklus razvoja tripsa traje 7-10 dana i odvija se na zemljištu (stadijum pronimfe i nimfe) i zato su potrebna blok prskanja u razmaku 4-7 dana.Z auzbijanje mogu se koristiti insekticida sa aktivnim materijama

 Deltametrin (Decis 2,5 EC) i drugi, kao i insekticidi Laser 240 SC u dozi 0,7 l po ha, Dicarzol 50 SP u dozi 1 kg po ha.

BILJNE VAŠI

Poznato je njihovo suzbijanje insekticidima na bazi piretroida (Decis 2,5 EC i drugi) ali ono što je važno da se one suzbijaju na početku njihove pojave.